ห้องสองนอนค่าเช่า 15,900 บาท: ทำไมบางครอบครัวเช่าไหว แต่อีกครอบครัวอาจไม่ไหว?

ประกาศห้องสองนอนในบางซื่อ เสนอค่าเช่า 15,900 บาทต่อเดือน หากครัวเรือนมีรายได้เท่ากับค่าเฉลี่ยของกลุ่มรายได้ปานกลางในข้อมูลปี 2566 คือ 31,384 บาท ค่าเช่าอย่างเดียวจะคิดเป็นประมาณ 51% ของรายได้ ก่อนจ่ายค่าอาหาร ค่าเดินทาง และค่าใช้จ่ายของลูก ตัวอย่างนี้ไม่ได้แนะนำให้เช่าห้องดังกล่าว แต่ตั้งคำถามว่า บ้านแบบเดียวกันส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของครอบครัวแต่ละกลุ่มอย่างไร? ข้อมูลกลุ่มครัวเรือน สสช.

ภาพประกอบสร้างขึ้นเพื่อสื่อแนวคิด ไม่ใช่ภาพถ่ายของครัวเรือนหรือห้องเช่าที่กล่าวถึง

อยู่กรุงเทพฯ ต้องใช้เงินเดือนละเท่าไร?

จากการสำรวจครัวเรือนปี 2566 ครัวเรือนในกรุงเทพฯ และสามจังหวัดใกล้เคียงใช้จ่ายเฉลี่ยประมาณ 22,353 บาทต่อเดือนในกลุ่มรายได้ต่ำสุด 27,435 บาทในกลุ่มกลาง และ 50,171 บาทในกลุ่มสูงสุด ตัวเลขของแต่ละบ้านขึ้นอยู่กับจำนวนสมาชิก การเช่าหรือเป็นเจ้าของบ้าน ลูก และการเดินทางเป็นหลัก

คำถามว่า “อยู่กรุงเทพฯ เดือนละเท่าไร” ไม่มีคำตอบเป็นตัวเลขเดียว จำนวนสมาชิกในบ้าน การมีลูก การเป็นเจ้าของบ้าน การช่วยเหลือญาติ และที่ทำงาน ล้วนเปลี่ยนรายจ่าย สำนักงานสถิติแห่งชาติ (สสช.) แบ่งครัวเรือนจาก รายได้ประจำเฉลี่ยต่อคน เป็นห้ากลุ่มในปี 2566 ตารางนี้เลือกกลุ่มต่ำสุด กลุ่มกลาง และกลุ่มสูงสุดของพื้นที่ กรุงเทพมหานคร นนทบุรี ปทุมธานี และสมุทรปราการ ไม่ใช่ข้อมูลเฉพาะกรุงเทพฯ และไม่ใช่งบสมมติของสามครอบครัว ตาราง สสช., หมวดรายจ่าย

กราฟสร้างจากข้อมูลครัวเรือน สสช. และตารางหมวดรายจ่าย สีเทาคือรายจ่ายหมวดอื่น ๆ ไม่ใช่เงินที่เหลือใช้

ตัวเลขรายได้คือ ค่าเฉลี่ยของแต่ละกลุ่ม ไม่ใช่เกณฑ์ขั้นต่ำในการเข้ากลุ่ม หมวดที่อยู่อาศัยไม่ใช่ราคาค่าเช่าในตลาด และส่วนต่างระหว่างรายได้กับค่าใช้จ่ายไม่ควรเรียกว่าเงินออมโดยตรง เมื่อคำนวณจากตาราง อาหารรวมกับที่อยู่อาศัยคิดเป็นประมาณ 66% ของค่าใช้จ่ายทั้งหมดในกลุ่มรายได้น้อย 59% ในกลุ่มกลาง และ 49% ในกลุ่มรายได้สูง อีกทั้งกลุ่มรายได้น้อยมีสมาชิกเฉลี่ยมากกว่า ส่วนค่าเรียนเฉลี่ยของกลุ่มรายได้สูงที่ดูต่ำไม่ได้แปลว่าโรงเรียนนานาชาติราคาถูก เพราะกลุ่มนี้มีเด็กเฉลี่ยเพียง 0.097 คนต่อครัวเรือน ข้อมูลลักษณะครัวเรือน, หมวดรายจ่าย

ครัวเรือนรายได้น้อยในกรุงเทพฯ จ่ายค่าเช่าได้เท่าไร?

เหลือไม่มาก กลุ่มรายได้ต่ำสุดมีค่าอาหารและที่อยู่อาศัยรวมเฉลี่ย 14,812 บาท จากรายได้ 23,169 บาทต่อเดือน ห้องสตูดิโอในบางนามีประกาศเริ่มราว 4,800–6,500 บาท แต่ห้องสตูดิโอไม่เหมาะกับครอบครัวสามคน ค่าใช้จ่ายที่คาดการณ์ได้และเวลาเดินทางจึงสำคัญพอ ๆ กับค่าเช่า

กลุ่มนี้มีรายได้เฉลี่ย 23,169 บาท ค่าอาหารและที่อยู่อาศัยรวม 14,812 บาท และค่าเดินทางอีก 2,647 บาท ประกาศห้องสตูดิโอ 32 ตร.ม. ในบางนา เสนอค่าเช่า 4,800–6,500 บาทต่อเดือน แต่เงินประกันและค่าสาธารณูปโภคต้องสอบถามเพิ่มเติม ห้องนี้ไม่ควรถูกเสนอว่าเหมาะกับครอบครัวสามคนเพียงเพราะค่าเช่าถูก ผู้พักอาศัยคนหนึ่งเคยเล่าว่าใช้ราว 20,000 บาทต่อเดือนในกรุงเทพฯ รอบนอก รวมค่าเช่า 6,000 บาท แต่เขาเป็นคนโสดและประหยัดมาก จึงไม่ใช่งบของครอบครัว ประสบการณ์ผู้พักอาศัย สำหรับครอบครัว ควรดูพื้นที่จริง ค่าใช้จ่ายที่ทราบล่วงหน้า ร้านค้าราคาที่รับได้ และเวลาเดินทางไปทำงานหรือโรงเรียน

ครัวเรือนรายได้ปานกลางเช่าคอนโดสองห้องนอนในกรุงเทพฯ ไหวไหม?

ไหวแต่ตึงมือ ห้องสองนอน 54 ตร.ม. ที่บางซื่อซึ่งประกาศเช่า 15,900 บาทต่อเดือน เท่ากับประมาณ 51% ของรายได้เฉลี่ยกลุ่มกลาง 31,384 บาท ก่อนรวมค่าน้ำไฟ ควรกำหนดงบค่าเช่าและจำนวนห้องนอนที่จำเป็นก่อน แล้วจึงเทียบทำเล

กลุ่มกลางมีรายได้เฉลี่ย 31,384 บาทและรายจ่าย 27,435 บาท ประกาศห้องสองนอน 54 ตร.ม. ที่บางซื่อ ขอค่าเช่า 15,900 บาทต่อเดือน หรือประมาณ 51% ของรายได้เฉลี่ยกลุ่มกลางก่อนจ่ายค่าน้ำไฟ นี่เป็นเพียงตัวอย่างราคาเสนอ ไม่ใช่ที่พักมาตรฐานของคนชั้นกลาง ในกระทู้ปี 2567 คู่สามีภรรยาที่อยู่ห้องหนึ่งนอน 45 ตร.ม. ระบุค่าเช่า 10,000 ค่าน้ำไฟ 2,000 ประกันรถและน้ำมัน 2,500 ค่าโทรศัพท์ 1,500 และประกันสุขภาพภรรยา 1,700 บาท รวมค่าใช้จ่ายประจำที่แจกแจง 17,700 บาท ทั้งคู่บอกว่าสามารถควบคุมค่าใช้จ่ายรายเดือนรวมอาหารให้ต่ำกว่า 35,000 บาท และเคยผ่อนคอนโดเพื่อการลงทุนแต่ผ่อนหมดแล้วก่อนโพสต์ โดยไม่ได้ระบุค่างวดเก่า จึงไม่ควรนำค่างวดเก่ามารวมกับรายจ่ายปัจจุบัน รายละเอียดจากทั้งคู่ อีกคู่ในปี 2568 รายงานว่าใช้ราว 65,000 บาทต่อเดือน รวมค่าเช่า 25,000 บาท ทั้งสองกรณีเป็นเรื่องเล่าส่วนบุคคล ไม่ใช่ค่าเฉลี่ย สสช. กรณีที่สอง บ้านที่มีลูกควรกำหนดงบค่าเช่าและจำนวนห้องนอนก่อน แล้วจึงเทียบเส้นทางไปงานและโรงเรียนจริง

ครัวเรือนรายได้สูงในกรุงเทพฯ ใช้เงินกับที่อยู่อาศัยเท่าไร?

กลุ่มรายได้สูงสุดใช้จ่ายหมวดที่อยู่อาศัยเฉลี่ย 13,200 บาทและค่าเดินทาง 9,235 บาทต่อเดือน จากรายได้ 69,922 บาท ห้องสองนอนในวัฒนาที่เสนอเช่า 50,000 บาทยังคิดเป็นราว 72% ของรายได้เฉลี่ยนี้

กลุ่มสูงสุดหนึ่งในห้ามีรายได้เฉลี่ย 69,922 บาท รายจ่าย 50,171 บาท โดยหมวดที่อยู่อาศัย 13,200 บาทและเดินทาง 9,235 บาท การอยู่ในหนึ่งในห้าบนสุด ไม่ได้หมายความว่าทุกบ้านเช่าคอนโดหรูหรือส่งลูกเรียนโรงเรียนนานาชาติ สสช., รายจ่าย ตัวอย่างปลายบนที่ต่างออกไป: ผู้พักอาศัยในกรุงเทพฯ เล่าว่าตนกับคู่ครองใช้ราว 150,000 บาทต่อเดือน แบ่งเป็นค่าเช่า 33,000 ค่าน้ำไฟและการสื่อสาร 7,000 อาหาร 40,000 ความบันเทิง 30,000 ช่วยเหลือครอบครัวคู่ครอง 30,000 และประกันสุขภาพ 10,000 บาท นี่เป็นข้อมูลที่เจ้าตัวเล่าเอง ยังไม่ได้ตรวจสอบอิสระ แต่ช่วยให้เห็นว่าค่าใช้จ่ายนอกที่พักก็สูงได้ รายละเอียดที่เจ้าตัวโพสต์ ส่วน ห้องสองนอนในวัฒนาเสนอเช่า 50,000 บาท คิดเป็นราว 72% ของรายได้เฉลี่ยกลุ่มสูงสุด จึงไม่ใช่ตัวเลือกที่จ่ายไหวสำหรับทุกคนในกลุ่มนี้

ควรอยู่ย่านไหนในกรุงเทพฯ: บางนา บางซื่อ หรือวัฒนา?

ขึ้นอยู่กับสิ่งที่ให้ความสำคัญ ไม่ใช่อันดับของเขต: บางนา–อุดมสุขเมื่อต้องคุมค่าเช่าและทำงานฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ บางซื่อ–เตาปูนเมื่อต้องการสองห้องนอนใกล้รถไฟฟ้าฝั่งเหนือ และวัฒนา–ปรีดี พนมยงค์เมื่องบสูงและต้องการอยู่ย่านสุขุมวิท

ลำดับดูพื้นที่ตามความต้องการ ไม่ใช่อันดับคุณภาพชีวิตของทั้งเขต: ถ้าต้องคุมค่าเช่าและทำงานฝั่งตะวันออกเฉียงใต้ ให้เริ่มดู บางนา–อุดมสุข; หากต้องการสองห้องนอนและใช้รถไฟฟ้าฝั่งเหนือ ลอง บางซื่อ–เตาปูน; หากงบสูงและต้องการใช้ชีวิตแถบสุขุมวิท ค่อยดู วัฒนา–ปรีดี พนมยงค์ ตัวอย่างประกาศสามแห่งไม่ใช่ค่ามัธยฐานของเขต ก่อนตัดสินใจ ให้จดค่าเช่า ค่าน้ำไฟ อินเทอร์เน็ต การเดินทางจำเป็น และค่าใช้จ่ายประจำของลูก แยกเงินประกันกับค่าย้ายบ้านเป็นค่าใช้จ่ายครั้งเดียว และทดลองเดินทางในเวลาใช้งานจริง เจ้าของและนายหน้าควรระบุพื้นที่ใช้สอย จำนวนห้องนอนที่แยกจริง ค่าใช้จ่ายทุกประเภท และเส้นทางเดินทางให้ชัดเจน

วิธีวิจัย: ตาราง สสช. เป็นค่าเฉลี่ยครัวเรือนปี 2566 ของกรุงเทพฯ และสามจังหวัดรอบข้าง ตรวจประกาศและความเห็นสาธารณะ ณ 8 ตุลาคม 2569 ราคาเสนอไม่ใช่ราคาที่เช่าจริง เรื่องเล่าบนเว็บเป็นเพียงกรณีศึกษา ไม่ใช่ตัวแทนประชากร